Việc tuân thủ tiêu chuẩn nghiệm thu ống HDPE không chỉ giúp hệ thống vận hành hiệu quả mà còn góp phần nâng cao tuổi thọ công trình. Quá trình nghiệm thu cần kiểm tra đồng bộ từ chất lượng vật tư, điều kiện thi công, mối nối đến kết quả thử kín hoặc thử áp. Hãy cùng Tiền Phong Nam tìm hiểu chi tiết các yêu cầu quan trọng trong bài viết dưới đây.

1. Các tiêu chuẩn kỹ thuật cơ bản của ống HDPE khi nghiệm thu

Trước khi đưa vào thi công, ống nhựa HDPE cần được kiểm tra về chủng loại, kích thước, cấp áp suất và tiêu chuẩn sản xuất. Theo catalogue Nhựa Tiền Phong, dòng ống HDPE có các thông số kỹ thuật cơ bản như sau:

• Vật liệu: PE80 hoặc PE100 tùy theo dòng sản phẩm và yêu cầu sử dụng.
• Kích thước: Đường kính danh nghĩa từ DN16 đến DN2000, tùy tiêu chuẩn sản xuất.
• Cấp áp suất: Từ PN6 đến PN25 tùy đường kính, tỷ lệ SDR và dòng ống.
• Tiêu chuẩn sản phẩm: ISO 4427-2:2019 hoặc các tiêu chuẩn tương ứng được công bố cho từng dòng sản phẩm.
• Quy chuẩn hợp quy: QCVN 16:2023/BXD đối với sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn.
• Đặc tính: Không bị gỉ sét, có độ dẻo và độ bền cơ học phù hợp với nhiều hệ thống đường ống có áp.

Ống nhựa HDPE Tiền Phong

Khả năng chịu áp của ống còn phụ thuộc vào nhiệt độ vận hành. Khả năng kháng hóa chất cũng cần được xem xét theo loại môi chất, nồng độ, nhiệt độ, áp suất và thời gian tiếp xúc, không nên hiểu là ống HDPE phù hợp với mọi loại hóa chất.

2. Các tiêu chuẩn liên quan đến nghiệm thu ống HDPE

Không có một tiêu chuẩn duy nhất áp dụng cho toàn bộ quá trình nghiệm thu mọi hệ thống ống HDPE. Tùy theo công trình cấp nước, thoát nước có áp, lắp đặt trong nhà hay ngoài nhà, đơn vị thi công cần kết hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế, tiêu chuẩn sản phẩm, hồ sơ dự án và hướng dẫn của nhà sản xuất.

2.1. Tiêu chuẩn liên quan khi thi công ống HDPE trong nhà

Khi sử dụng ống HDPE cho hệ thống bên trong nhà và công trình, có thể tham khảo các tiêu chuẩn sau:

• TCVN 4513:1988: Cấp nước bên trong – Tiêu chuẩn thiết kế.
• TCVN 4474:1987: Thoát nước bên trong – Tiêu chuẩn thiết kế.
• TCVN 4519:1988: Hệ thống cấp thoát nước bên trong nhà và công trình – Quy phạm thi công và nghiệm thu.

TCVN 4513:1988 chỉ quy định về thiết kế hệ thống cấp nước bên trong, không phải tiêu chuẩn chung cho cả cấp nước và thoát nước. Đối với hệ thống sử dụng ống nhựa, việc thi công và nghiệm thu còn phải tuân theo hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật của dự án và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Ống nhựa HDPE trong nhà

Nghiệm thu hệ thống cấp thoát nước trong nhà đòi hỏi kiểm tra cẩn thận từ đường ống, mối nối đến áp suất vận hành để hạn chế tối đa các sự cố khi đưa vào sử dụng.

2.2. Tiêu chuẩn liên quan khi thi công ống HDPE ngoài nhà

Đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngoài nhà, các quy chuẩn và tiêu chuẩn cần tham khảo gồm:

• QCVN 07-1:2023/BXD: Công trình cấp nước.
• QCVN 07-2:2023/BXD: Công trình thoát nước.
• TCVN 13606:2022: Cấp nước – Mạng lưới đường ống và công trình – Yêu cầu thiết kế.
• TCVN 7957:2023: Thoát nước – Mạng lưới và công trình bên ngoài – Yêu cầu thiết kế.
• ISO 4427-2:2019: Yêu cầu đối với ống PE dùng cho cấp nước, thoát nước và thoát nước có áp.
• ISO 4427-3:2019: Yêu cầu đối với phụ tùng PE.
• ISO 4427-5:2019: Yêu cầu về khả năng làm việc phù hợp của hệ thống.

Ống nhựa HDPE ngoài trời

Các tiêu chuẩn thiết kế trên không thay thế cho quy trình nghiệm thu tại hiện trường. Khi nghiệm thu thi công, cần kết hợp với bản vẽ được duyệt, chỉ dẫn kỹ thuật, biện pháp thi công và yêu cầu của chủ đầu tư.

3. Trình tự kiểm tra và nghiệm thu ống HDPE

Quá trình nghiệm thu nên được thực hiện theo từng giai đoạn, từ khi tiếp nhận vật tư đến khi hoàn thành thử kín hoặc thử áp.

3.1. Kiểm tra vật tư đầu vào

Khi tiếp nhận ống và phụ tùng HDPE, cần kiểm tra các nội dung sau:

• Tên nhà sản xuất và ký hiệu sản phẩm.
• Loại vật liệu PE80 hoặc PE100.
• Đường kính ngoài và chiều dày thành ống.
• Tỷ lệ kích thước tiêu chuẩn SDR.
• Cấp áp suất danh nghĩa PN đối với ống có áp.
• Tiêu chuẩn sản xuất.
• Ngày sản xuất, số lô và thông tin truy xuất.
• Giấy chứng nhận hợp quy, chứng nhận chất lượng và kết quả thử nghiệm khi hồ sơ dự án yêu cầu.

Bề mặt ống phải đồng đều, không có vết nứt, cháy, móp méo hoặc vết xước sâu ảnh hưởng đến chiều dày thành ống. Đầu ống cần giữ đúng hình dạng để bảo đảm khả năng căn chỉnh và kết nối.

3.2. Kiểm tra tuyến và điều kiện lắp đặt

Đối với tuyến ống chôn ngầm, cần kiểm tra tim tuyến, cao độ, độ sâu chôn, chiều rộng rãnh, nền đỡ và vật liệu lấp quanh ống theo bản vẽ được phê duyệt.

Nền đặt ống phải ổn định, không có đá sắc nhọn hoặc vật cứng có thể tạo tải trọng tập trung lên thành ống. Vật liệu lấp quanh ống cần được thi công và đầm chặt theo từng lớp, tránh làm xê dịch hoặc biến dạng đường ống.

Tại các vị trí kết nối với van, mặt bích, máy bơm, tường công trình hoặc đường ống bằng vật liệu khác, cần kiểm tra giải pháp neo giữ và khả năng tiếp nhận lực theo thiết kế.

Đối với tuyến lắp nổi, hệ thống giá đỡ phải được bố trí đúng khoảng cách, bảo đảm đường ống không võng quá mức và có giải pháp xử lý giãn nở do thay đổi nhiệt độ.

3.3. Kiểm tra mối nối HDPE

Ống HDPE có thể được kết nối bằng hàn nhiệt đối đầu, hàn điện trở hoặc phụ kiện cơ khí tùy đường kính và yêu cầu của hệ thống.

Đối với mối hàn đối đầu, cần kiểm tra:

• Hai đầu ống được căn chỉnh đúng tâm.
• Bề mặt đầu ống được khỏa phẳng và làm sạch.
• Gờ hàn hình thành tương đối đồng đều quanh chu vi.
• Không xuất hiện cháy nhựa, lệch tâm lớn, lẫn tạp chất hoặc khe hở bất thường.
• Thông số nhiệt độ, áp suất, thời gian gia nhiệt và thời gian làm nguội phù hợp với quy trình hàn được phê duyệt.

Đối với mối hàn điện trở, cần kiểm tra:

• Bề mặt ống đã được cạo lớp ôxy hóa đúng phạm vi.
• Ống được làm sạch, đánh dấu đủ chiều sâu lắp và cố định đúng tâm.
• Thông số hàn được nhập hoặc quét đúng theo phụ kiện.
• Mối nối được giữ cố định trong toàn bộ thời gian hàn và làm nguội.
• Chỉ thị hàn và dữ liệu máy hàn không xuất hiện lỗi.

Quy trình hàn đối đầu có thể tham khảo ISO 21307:2017 hoặc quy trình kỹ thuật được dự án phê duyệt. Nhật ký hàn cần ghi lại mã mối nối, người thực hiện, thiết bị hàn, thời gian và các thông số liên quan.

3.4. Thử kín và thử áp đường ống

Đối với đường ống có áp, việc thử thủy lực phải được thực hiện theo chỉ dẫn kỹ thuật của dự án. Trước khi thử cần:

• Chia tuyến thành các đoạn phù hợp.
• Hoàn thành các điểm neo và vị trí cố định cần thiết.
• Cô lập thiết bị không chịu được áp suất thử.
• Lắp đầu bịt, van xả khí và đồng hồ áp suất.
• Điền nước chậm từ điểm thấp.
• Xả hết không khí tại các điểm cao.
• Kiểm tra khu vực thử và thiết lập phạm vi an toàn.

Áp suất và thời gian thử không nên áp dụng theo một con số chung cho mọi tuyến ống. Các thông số này phải được xác định theo áp suất làm việc, cấp PN, nhiệt độ thử, chiều dài đoạn thử và giới hạn của bộ phận có khả năng chịu áp thấp nhất.

Trong quá trình thử, cần theo dõi độ giảm áp, lượng nước bổ sung nếu phương pháp thử có yêu cầu và tình trạng thực tế của các mối nối. Tuyến ống chỉ được nghiệm thu khi không xuất hiện rò rỉ, nứt, phồng hoặc biến dạng bất thường và đáp ứng tiêu chí của quy trình được phê duyệt.

Đối với đường ống thoát nước tự chảy, phương pháp kiểm tra độ kín phải thực hiện theo thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng cho loại ống, mối nối và công trình cụ thể.

3.5. Kiểm tra hồ sơ nghiệm thu

Hồ sơ nghiệm thu hệ thống ống HDPE có thể bao gồm:

• Hồ sơ chất lượng và chứng nhận hợp quy của vật tư.
• Biên bản kiểm tra vật liệu đầu vào.
• Nhật ký thi công và nhật ký hàn.
• Chứng nhận hiệu chuẩn máy hàn và đồng hồ áp suất khi được yêu cầu.
• Biên bản nghiệm thu rãnh, nền đỡ và công việc khuất lấp.
• Biên bản thử kín hoặc thử áp.
• Bản vẽ hoàn công.
• Biên bản nghiệm thu từng giai đoạn và nghiệm thu hoàn thành.

Hồ sơ cần phản ánh đúng vật tư và điều kiện thi công thực tế, giúp phục vụ công tác vận hành, bảo trì và truy xuất khi có sự cố.

Xem thêm: Lưu ý những điều không nên làm khi hàn ống HDPE Tiền Phong

4. Lưu ý khi thi công và nghiệm thu ống HDPE

Để bảo đảm chất lượng thi công, cần lưu ý một số điểm sau:

• Xếp ống trên bề mặt bằng phẳng, có kê đỡ và không để ống tiếp xúc với vật sắc nhọn.
• Không kéo lê ống trực tiếp trên nền đá hoặc mặt đường có thể làm xước sâu thành ống.
• Tránh để ống tiếp xúc với nguồn nhiệt, ngọn lửa hoặc khu vực có nhiệt độ cao bất thường.
• Không tự ý uốn ống với bán kính nhỏ hơn giới hạn cho phép của nhà sản xuất.
• Bảo vệ đầu ống khỏi bùn đất, nước bẩn và tạp chất trước khi hàn.
• Không hàn khi bề mặt kết nối còn ướt, bẩn hoặc dính dầu mỡ.
• Không di chuyển hoặc tác động lên mối hàn trong thời gian làm nguội.
• Không lấp kín toàn bộ các mối nối trước khi hoàn thành việc kiểm tra và thử áp.
• Kiểm tra định kỳ hệ thống sau khi đưa vào vận hành để phát hiện sớm hiện tượng lún, rò rỉ hoặc tác động cơ học từ bên ngoài.

Ống HDPE màu đen thường được bổ sung chất ổn định chống tác động của tia UV. Tuy nhiên, quá trình lưu kho và thi công vẫn phải tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh nguồn nhiệt và điều kiện có thể làm biến dạng hoặc suy giảm chất lượng sản phẩm.

5. Vì sao nên chọn ống HDPE thương hiệu Nhựa Tiền Phong?

Nhựa Tiền Phong là thương hiệu có hơn 65 năm hình thành và phát triển trong ngành sản xuất ống và phụ tùng nhựa. Các sản phẩm HDPE Tiền Phong có hệ kích thước, cấp áp suất và phụ kiện đa dạng, phục vụ nhiều hệ thống cấp nước, thoát nước có áp, tưới tiêu và hạ tầng kỹ thuật.

Ống HDPE Tiền Phong được sản xuất từ vật liệu PE80 hoặc PE100 tùy dòng sản phẩm. Hệ thống sản phẩm có thể đáp ứng các tiêu chuẩn như ISO 4427, TCVN 7305, DIN 8074 và DIN 8075 theo từng quy cách được công bố.

Một số ưu điểm của sản phẩm gồm:

• Nhiều lựa chọn về đường kính, SDR và cấp áp suất.
• Khối lượng nhẹ, thuận tiện cho quá trình vận chuyển và thi công.
• Không bị gỉ sét và có khả năng kháng nhiều môi chất phù hợp.
• Có thể kết nối bằng hàn đối đầu, hàn điện trở hoặc phụ kiện cơ khí tùy từng trường hợp.
• Hệ thống phụ kiện và giải pháp kết nối tương đối đa dạng.
• Mạng lưới phân phối rộng, giúp khách hàng thuận tiện tìm mua sản phẩm phù hợp.

Sản xuất ống nhựa HDPE Tiền Phong 

Xem thêm: Yếu tố tạo nên chất lượng sản phẩm ống Nhựa Tiền Phong

Hiểu rõ và tuân thủ tiêu chuẩn nghiệm thu ống HDPE là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả thi công và an toàn vận hành hệ thống cấp thoát nước. Nếu bạn cần tư vấn thêm về sản phẩm ống nhựa HDPE Tiền Phong, hãy liên hệ ngay với Tiền Phong Nam để được hỗ trợ chi tiết.